Përralla Magjike për Zemrat e Vogla
Dielli i vogël zgjohet në mëngjes. Ai harroi se si të shkëlqente. Një zog ndihmon ta kujtojë. Dielli buzëqesh dhe shkëlqen fort. Të gjithë janë të lumtur.
1 / 3
Për Vlorën
| Muaji | Gjuha & Komunikimi | Motorika & Lëvizja | Social & Emocional | Shenjë alarmi |
|---|---|---|---|---|
| 0–1 | Qan, njeh zërin e nënës | Reflekse (kap, thith) | Qetësohet kur merret në krahë | Nuk reagon ndaj tingujve të lartë |
| 1–2 | Gumëzhimë ("ah", "uh") | Ndjek fytyra me sy | Buzëqesh sociale | Nuk buzëqesh fare |
| 2–3 | Bën tinguj të ndryshëm | Ngre kokën kur është në bark | Qesh me zë | Nuk ngre kokën fare |
| 3–4 | Përsërit tingujt e tij | Kap lodra, i sjell në gojë | Njeh fytyrat e njohura | Nuk i përgjigjet zërit tënd |
| 4–5 | Kthehet kur e thërret emrin | Rrokulliset (bark → shpinë) | Dallon të huajt | Nuk rrokulliset |
| 5–6 | Bën tinguj "ba", "da" | Ul me mbështetje | Luan me duart dhe këmbët | Nuk përpiqet të kapë gjëra |
| 6–7 | Kupton "jo" (jo gjithmonë bindet) | Zvarritet prapa ose rrotull | I pëlqen pasqyra | Nuk tregon interes për lodrat |
| 7–8 | Tregon "lalë" me dorë | Zvarritet përpara | Frika nga të huajt rritet | Nuk ulet dot vetë |
| 8–9 | Thotë "mama"/"papa" pa kuptim | Ngrihet duke u mbajtur pas mobiljeve | Luan "kuluc" | Nuk bëhet dot në këmbë me ndihmë |
| 9–10 | Tregon me gisht atë që do | Ecën duke u mbajtur pas mobiljeve | Jep lodra kur i kërkon | Nuk tregon me gisht |
| 10–11 | Fjala e parë e vërtetë (me kuptim) | Qëndron vetë për disa sekonda | Imiton lëvizje të thjeshta | Nuk qëndron dot as me ndihmë |
| 11–12 | 1–5 fjalë, kupton 10–20 | Hedh hapat e parë (ose ecën) | Tregon atë që dëshiron pa qarë | Nuk përgjigjet kur e thërrasin |
| Mosha | Gjuha | Motorika | Social & Emocional | Kognitive |
|---|---|---|---|---|
| 1–2 vjeç | 10–300 fjalë, fillon t'i bashkojë ("mami eja") | Ecën, ngjit shkallët duke u zvarritur | Temperamenti, luan vetëm, tregon xhelozi | Njeh pjesë të trupit, imiton të rriturit |
| 2–3 vjeç | 500–1000 fjalë, bën pyetje "pse", flet në fjali 3–4 fjalë | Hedh topin, kërcen, ha vetë me lugë | Luan pranë të tjerëve (jo me ta), ka frikë nga errësira | Ndërton kulla 6–7 blloqe, kupton "tani" dhe "pastaj" |
| 3–4 vjeç | 1000–1500 fjalë, rrëfen histori të shkurtra, i do përrallat | Kap topin, vishet pjesërisht (këmishë, pantallona) | Luan me të tjerë, ndan lodrat (nga ngut), ka fantazi | Njeh 3–4 ngjyra, kupton "më i madh/më i vogël" |
| 4–5 vjeç | 1500+ fjalë, tregon shaka, kupton kohën (sot, nesër) | Kërcen në një këmbë, vishet plotësisht | Ka miq të preferuar, dallon të vërtetën nga fantazia | Numëron deri në 10, shkruan disa shkronja, kupton rregullat e lojës |
Nuk ke pse të jesh prind i përsosur. Kur bën gabim, riparo lidhjen. "Më vjen keq që bërtita. Herën tjetër do të marr frymë thellë."
— Dr. Becky KennedyKur fëmija është i mërzitur, truri i tij "përmbytet". Nuk mund të arsyetosh me të para se ta qetësosh. Emërto emocionin: "Ti je i zemëruar."
— Siegel & BrysonDisiplina nuk është ndëshkim. Është të mësosh. Në vend që të thuash "Shko në dhomën tënde", thuaj "E shoh që je i mërzitur. Eja të ulemi bashkë derisa të qetësohemi."
— Siegel & BrysonPër fëmijët nën 3 vjeç, përdor fraza të shkurtra dhe trego atë që do. Në vend të "Mos vrapo", thuaj "Këmbët ecin ngadalë".
— Faber & KingPër muajt e parë, 5 S-të qetësojnë çdo fëmijë: Mbështjell, Anësor, Shhh, Tund, Thith. Nëse njëri nuk funksionon, provo tjetrin.
— Dr. Harvey KarpLëre fëmijën të dështojë në gjëra të vogla. Nëse derdh ujin, mos e zëvendëso menjëherë. Thuaj "Uh-oh. Çfarë mësove?"
— LaheyLavdëro përpjekjen, jo rezultatin. Në vend të "Sa i zgjuar je", thuaj "Sa shumë u mundove ta ndërtosh kullën."
— Dr. Carol DweckPara moshës 5 vjeç, ekranet duhet të jenë shumë të kufizuara. Lojërat reale me duar zhvillojnë trurin më shumë se çdo aplikacion.
— Jonathan Haidt